21 Tem 2025

Araştırma

Libreoffice nedir?

LibreOffice, açık kaynak kodlu ve ücretsiz bir ofis yazılım paketidir. Bu yazılım paketi, belge işleme, hesap tablosu oluşturma, sunum hazırlama ve veritabanı yönetimi gibi ofis işleri için gereken araçları içerir.

LibreOffice, Microsoft Office’e alternatif olarak kullanılan ücretsiz bir ofis yazılım paketidir. Çeşitli özelliklere sahip olan LibreOffice, belge oluşturma, elektronik tablolar, sunumlar ve veritabanı yönetimi gibi ofis işlerini kolaylaştırır. LibreOffice’i öğrenmek için Vidoport LibreOffice öğrenme sitesi, kullanıcıların ihtiyaçlarına yönelik kapsamlı bir öğrenme deneyimi sunar. Bu platform, her seviyede kullanıcının LibreOffice’i etkili bir şekilde kullanmasına yardımcı olur.

LibreOffice’yi öğrenmek için birkaç yol vardır. İlk olarak, resmi web sitesindeki belgelere göz atabilirsiniz. Bu belgeler, LibreOffice’in nasıl kullanılacağına ve farklı özelliklerin nasıl kullanılacağına dair ayrıntılı talimatlar içerir. Ayrıca, LibreOffice forumlarından ve topluluk sitelerinden yardım alabilirsiniz.

Vidoport, çeşitli konularda online eğitimler sunan bir platformdur. Bu platformda, LibreOffice gibi ofis yazılımları hakkında da eğitimler bulunabilir. Vidoport’taki eğitimlere katılarak, LibreOffice’in nasıl kullanılacağına dair daha kapsamlı bir bilgi edinebilirsiniz.

Son olarak, LibreOffice’in kendisiyle oynayarak ve deneyerek öğrenebilirsiniz. Programın farklı özelliklerini keşfetmek için deneme yanılma yapabilir ve pratik yapabilirsiniz. LibreOffice programını bilgisayarınıza indirip kurmak için bu linke tıklayabilirsiniz. 

“LibreOffice”, bir ofis yazılımı paketidir ve içerisinde birçok program barındırır. Bu programlar şunlardır:

1. Writer: Bir kelime işlemci programıdır. Özelleştirilebilir şablonları ve biçimlendirme seçenekleri ile profesyonel belgeler oluşturmanıza olanak tanır. Word programının karşılığıdır.
2. Calc: Bir elektronik tablo programıdır. Veri analizi, grafik oluşturma, hesaplama ve tablo oluşturma gibi işlemler için kullanılır. vidoport.com üzerindeki LibreOffice Calc (Hesap Tablosu) programı ile LibreOffice programın Excel karşılığı olan Calc programını öğrebilirsiniz. 
3. Impress: PowerPoint gibi bir sunum programıdır. Çoklu ortam öğeleri, animasyonlar ve geçişler ile zengin sunumlar hazırlayabilirsiniz.
4. Draw: Vektörel grafikleri oluşturmak için kullanılan bir programdır. Akış şemaları, teknik çizimler ve logo tasarımları gibi işlemler için idealdir.
5. Base: Bir veritabanı programıdır. Veri girişi, sorgulama ve raporlama işlemleri için kullanılır.
6. Math: Bir matematik formülleri editörüdür. Formüllerinizi oluşturabilir, düzenleyebilir ve biçimlendirebilirsiniz.

Tüm bu programlar, LibreOffice paketinin bir parçasıdır ve ücretsiz olarak indirilebilir ve kullanılabilir.

14 Tem 2025

Araştırma

CCNA Nedir? Network ve Networkle İlgili Temel Kavramlar

CCNA, Cisco Certified Network Associate’in uzamasıdır ve Cisco tarafından sunulan bir sertikasyon programıdır. Temel ağ örgüsü ve ağ teknolojileriyle ilgili yeterince bilgi ve becerilere sahip kişilerin gerekli süreçlerden sertifikasyonunu bu sertifikayı kazanabilirler.

Bir bilgisayar ağı nasıl çalışır? Pürüzsüz yüzeysel bir işlem gibi duruyor, değil mi? Ama hiç de öyle değil, göremediğimiz pek çok şey var biz sadece gördüğümüz ama arka plandaki çok şeyin gerçekleştiği.

Bilgisayar ağları düğüm(düğüm) ve link(bağlantı)larla çalışıyor. Düğümün anlattığımız şeylerin arasındaki iletişimi sağlayan modem, yönlendirici gibi şeyler. Bağlantıyı dediğimiz şey ise bilgisayarların kullanabileceği iletişimler için sevdiklerinizdir. Buna örnek olarak IP adreslerini verebiliriz.

Ağ : Bilgisayarlar veya cihazlar arasında bağlantı kurmak ve bağlantı kurularak veri alış verişinin yapılmasıdır.

Node : Nodelar, bir ağa bağlı cihazlardır. Bu bir yazıcı olabilir, anahtar olabilir, yönlendirici olabilir, sunucu olabilir, bilgisayar olabilir…

Server(Sunucu) : Server dediğimiz şey aslında bir tür bilgisayar. Bu bilgisayar içerisinde çok fazla veri ve işlevsellik barındırır ve Müşterinin isteklerini alır ve Müşteriye (istemci) uygun şekilde yanıt verir.

Protokol : Network’te “protokol” veri alış verişi sırasında uyulması gereken kuralları belirtir. Sunucuyla kayıt arasında farklı protokollere göre farklı kurallar bulunur. Protokollere örnek olarak TCP/IP ve HTTP’yi verebiliriz.

Anahtar : Bir ağ oluşturmak için birden fazla cihazın birbirine bağlanması. Örneğin yazıcımızı bilgisayarımıza bağlamamız bir anahtarlama işlemidir.

Yönlendirici : Yönlendirici, bilgisayarları veya birimleri değil, biriktirilen bağlı bileşenlerin oluşan ağları birbirine bağlayan bağlantılar.

Router ve switch’in ne olduğunu daha da somutlaştırmak için aşağıda bir görsel bırakıyorum.

Ağ topolojisi : Ağ topolojisi, bir ağın çeşitli öğelerinin düzenlenmesidir. Bu fiziksel veya aralıklı olabilir. Aşağıya topoloji türlerini gösteren bir görsel bırakıyorum. Düzenlenme şekillerine göre farklı isimlerle gösteriliyor, çizgiler bağlantıları gösteriliyor. Örneğin halka modelinde bir çember oluşturacak şekilde tüm cihazların yanındakiyle birlikte, veri yolu modelinde ise ortadan bir terminal geçmişi ve diğer tüm cihazlar da ona bağlanarak birbirine bağlantılı şekilde oldu.

Servis Sağlayıcı(Servis Sağlayıcı) : Servis sağlayıcıların da anlayabileceğimiz gibi sunucuya istek gönderebilmemizi sağlar. Yani aslında internete paramızı sağlar. Vodafone, Turkcell gibi şirketler sunucu bilgisayarlara bağlanabilmemiz için belirli ücretler karşılığında hizmet sağlayıcı’lık yapar ve 10 GB internetim varken internet olarak dağıttığımız şey aslında sadece bir veri miktarıdır. Ne kadar çok veri, o kadar çok ücret…

LAN(Yerel Alan Ağı) ve WAN(Geniş Alan Ağı) : LAN’ı WAN ile birlikte şu şekilde bir örnekle açıklayacağım. Bilgisayarlar ve cihazlarla dolu bir odanız olduğunu düşünün, birbirine bağlı bilgisayarlar ve cihazlarınız var. Hepsinin birbirine bağlı ve iletişim halinde olması. Bir yapının da aynı şekilde bunlara bağlı olarak oluşan bir oda var ve neden bizim odaların birbirine bağlanmadığı odadaki bilgisayarlarımız sadece bağlı bağlantıların kalmasın diğer odadaki arkadaşımınkiyle de bağlansın diyorsunuz ve işte o takılı olduğunuzda WAN (Geniş Alan Ağı) sizi oluşturmuş oluyorsunuz. ikinizin de LAN(Yerel Alan Ağı)’ü vardı.

IP Adresi : IP adresi internet ağındaki cihazların kimliğidir. Birbirlerini tanımaları için onlara verilen benzersiz kimliklerdir. Bu şekilde hangi verinin kime gideceğiyle ilgili kafa karışıklığı önlenmiş olur ve veri gitmemesi gereken büyümez(tabi işler içinde bir hile yoksa, yetenekli hackerlar devreye girmemişse…)

DNS(Alan Adı Sistemi) : DNS bir tür protokoldür. Bu protokol insanların anlayabileceği şekildeki alan adlarını (örneğin google.com), bilgisayar diline çevirir yani IP adreslerine!

Açık Sistem : Cihazlara bağlanmaya hazır olan sistemlerdir.

Kapalı Sistem : Cihazlara bağlı olmayan ve bağlanmaya uygun olmayan sistemlerdir.

Sunucu-İstemci Mimarisi : Bu bir ağ mimarisidir. Bu mimaride sunucu ve istemci rolü üstlenen belirli düğümler vardır.

Eşler Arası Mimari : Bu da bir diğer ağ mimarisidir ve burada belirli bir sunucu ve istemci yoktur. Onun düğümü bir sunucu veya istemci olabilir.

---

14 Tem 2025

Araştırma

İş Hayatında Senin Yakan Ne Renk?

Her şeyi sınıflandırmak ve belirli bir kategori altına almak insanoğlunun alışkanlıkları içinde belkide en önemlilerinden. Bu alışkanlık, bulmayı, düşünmeyi, anlamayı ve yönetmeyi kolaylaştırıyor.

İK profesyonellerinin yıllardır içinde olduğu İşgücünü bugün alışık olduğumuzun dışında bir kategorizasyon ile inceleyelim. İşgücü kategorizasyonu alanında, yaka renkleri kavramı yıllar içinde gelişti ve bireylerin profesyonel ortamda oynadıkları çeşitli rollerin daha net bir şekilde anlaşılmasını sağladı. Bu gelişimin bir tarafı tarihsel olarak kıyafetlerin seçimlerinden kaynaklanırken, diğer her bir literatür değişikliği ya da eki kendine özgü özelliklerini ve önemini taşıyan bir dizi mesleği kapsayacak gözlemlerle genişledi. Anlayacağınız sadece beyaz ve mavi yaka olarak adlandırdığımız işgücü sınıflandırması, çok daha geniş bir yelpazede günümüze gelene kadar oldukça farklı renkleri kategorizasyon içine dahil etti. İK uzmanları için kritik olan yönetim detayları için, farklı işgüçlerini anlamak, bu çalışanların yönetimsel inceliklerinde gezinirken, yaka renklerinin kapsamlı bir şekilde anlaşılması neredeyse İnsan Kaynakları uzmanlığının şartı haline geldi. Bu farkları anlamak yetenek havuzunuzdaki  jenerasyonları anlamak kadar önemli ve hatta yol gösterici. Bu kategorizasyonlar bazen farklı yorumlanmış ve farklı tanımlanmış olsa da size en bilinenlerini ve en çok rastlayacaklarınızı tanımlayacağız.

Beyaz Yakalı: Maaşlı Profesyoneller ve Yönetim

Amerikalı yazar Upton Sinclair tarafından icat edildi. 1930’larda “beyaz yakalı işçi” terimi, büro, idari ve yönetimsel işlevlerle uğraşan maaşlı profesyonelleri ifade ediyordu. Bu yakıştırma aynı zamanda 20. yüzyılın başlarından ortalarına kadar ofis çalışanları tarafından giyilen modaya uygun beyaz yakalı gömleklerden kaynaklandı. Bugün, beyaz yakalı işçiler bilgiye dayalı endüstrilerle eş anlamlıdır ve İK uzmanları genellikle kendilerini bu grubun çeşitli ihtiyaç ve beklentilerini yönetirken bulurlar.

Mavi Yakalı: El Emeği ve İşçi Sınıfı

İlk olarak 1924’te kullanılan “mavi yakalı işçi” terimi, işçi sınıfında el emeği ile uğraşan, saatlik olarak veya parça ücret sistemleri aracılığıyla ödeme alan bireyleri belirtiyor. Tarihsel olarak, mavi yakalı işçiler, genellikle mavi tonlarında, sağlam, pratik giysileriyle tanımlandılar. Mavi yakalı çalışanlarla ilgilenen İK profesyonelleri, fiziksel emek, işyeri güvenliği ve iş tatmini ile ilgili benzersiz zorlukları ele almak ve hatta buradaki psikolojinin detayına hakim olmak zorundadır.

Pembe Yaka: Hizmet Sektörü Profesyonelleri

1970’lerin sonlarından itibaren, “pembe yakalı işçi” terimi başlangıçta ağırlıklı olarak hizmet sektöründe kadınların sahip olduğu işleri tanımladı. Zamanla, garsonlar, perakende çalışanları ve satış görevlileri dahil hizmetle ilgili tüm pozisyonları kapsayacak şekilde gelişti. İK uzmanları, müşteri etkileşimleri, iş tatmini ve iş-yaşam dengesi ile ilgili konuları ele alarak hizmet odaklı rollerde oynayan belirli dinamikleri özellikle tanımalıdır. Burada çoğu zaman perakende sektöründe duyduğumuz yüksek “turnover” oranları tam da buradaki çalışanların anlaşılamamasından kaynaklanır.

Kırmızı Yakalı: Devlet Çalışanları (Maliye ve Bütçe Konuları Ağırlıklı)

Kırmızı yakalı işçiler ya da çalışanlar, genellikle bütçelemenin mali yönüyle ilişkilendirilen çeşitli türlerdeki devlet çalışanlarını kapsar. Terimin kökeni, kırmızı mürekkep bütçelemesinden alınan tazminat/ödenek hesaplamaları ile bağlantılıdır. Çin’de bu kategorizasyon özel şirketler içindeki Komünist Parti yetkililerine atıfta bulunmak için kullanılır. Devlet çalışanlarını yönetmek, bürokratik süreçlerde, bütçe kısıtlamalarında ve kamu hizmetiyle ilgili benzersiz zorluklarda tecrübe gerektirir.

Yeni Yaka: Teknik ve Soft Skills Geliştirme Odaklı Çalışanlar

Yeni yaka çalışanları, geleneksel dereceleri atlayarak geleneksel olmayan eğitim yollarıyla teknik ve yumuşak beceriler (soft skills) geliştirmeye odaklanır. Bu kategori dinamiktir ve alternatif öğrenme yöntemleri ile edinilen farklı beceri setlerine sahip bireyleri kapsar. İK uzmanları, pratik becerilere ve yeniliğe değer veren bir ortamı teşvik ederek geleneksel olmayan eğitim yollarını tanımalı ve desteklemelidir.

Yakasız: Sanatçılar, Özgür Ruhlar ve Tutku Odaklı Bireyler

Hiçbir yakası  olmayan çalışanlar ya da  yakasız işçiler genellikle finansal kazanç yerine kişisel gelişime ve tutkuya öncelik veren sanatçılar ve özgür ruhlardır. Terim, Survivor: Worlds Apart gibi gerçeklik oyun şovlarında kullanılmasıyla popülerlik kazanmış durumda. Yakasız çalışanları yönetmek, destekleyici ve ilham verici bir işyeri kültürünü vurgulayarak, çalışmalarını yönlendiren yaratıcılığı ve tutkuyu anlamayı ve bunlardan yararlanmayı içermek zorundadır.

Turuncu Yakalı: Hapishane İşçileri

Turuncu yakalı işçiler, mahkumlar tarafından giyilen kendine özgü turuncu tulumlarla tanınan, ıslah tesislerinde emek veren bireylerdir. Örneğin Çin’in özellikle özellikle uluslararası rekabette avantaj sağlamak için çalıştırdığı hapishane işçileri bu tanıma girmektedir. Bu tip uygulamalar bazen insanlık dışı pratikleri kolaylıkla beraberinde getirmektedir. Birçok filmde tarih boyunca mahkumların işçi olarak ne kadar ağır koşullarda çalıştırıldığını gördük. Günümüzde yine benzer koşulların olduğu söyleniyor ama bu alanda çalışan yani ıslah ortamlarındaki insan kaynakları uzmanlarının, rehabilitasyon, güvenlik ve işgücünün yeniden entegrasyonu ile ilgili benzersiz zorlukları ele alması gerektiği zorunludur.

Yeşil Yaka: Çevre Meslekleri

Yeşil yakalı işçiler geleneksel olarak askeri personele atıfta bulunur, ancak terim çevre ve yenilenebilir enerji mesleklerinde çalışan bireyleri içerecek şekilde genişlemiştir. Yeşil yakalı çalışanları yönetmek, fiziksel talepler, disiplin ve sürdürülebilirliğe bağlılık dahil olmak üzere çevresel sorumluluklarla ilgili hususları içerir.

Kahverengi Yakalı: Askeri Personel

Kahverengi yakalı işçiler, silahlı kuvvetlerin çeşitli kollarında görev yapan kişileri kapsayan askeri personeli tanımlamak için geliştirilmiştir. “Personel Dairesi / Başkanlığı” mantığında çalışan birimlerin kendi askeri kuralları çerçevesinde başka bir bakış açısını zaman içinde geliştirdiğini görüyoruz. Özellikle paralı askerlik / askerlik mesleği zorunlu askerlik hizmetlerinin yerini almaya devam ettikçe bu alanın İK uzmanlarının yetenek setlerinin farklı olması gerektiği bariz şekilde netleşiyor. Askeri ortamlardaki insan kaynakları, tayinler, görev yeri geçişleri, extrem koşullardaki çalışanın fiziki sağlığı, hayati risk hesaplamaları, kriz yönetimi ve zihinsel sağlık desteği dahil olmak üzere askerlik hizmetiyle ilgili benzersiz zorlukların ele alınmasını içerir hale gelecektir.

Açık Yaka: Uzak Çalışanlar ve Serbest Çalışanlar

Açık yakalı işçiler, genellikle internet üzerinden evden çalışan ve genellikle serbest çalışanları içeriyor. Yani hibrit düzenin yeni dönem çalışanları gibi düşünebilirsiniz. Açık yakalı çalışanları etkin bir şekilde yönetmek, uzaktan ekip işbirliği, iletişim araçları ve merkezi olmayan bir işgücünün benzersiz zorluklarını ele almak için stratejiler gerektiriyor.

Gri Yakalı: Mavi ve Beyaz Yakalı Unsurları İçeren Çeşitli işgücü

Gri yakalı işçiler kesinlikle mavi veya beyaz yakalı olarak sınıflandırılmaz; Bu terim bazen emeklilik yaşının ötesinde çalışan yaşlı bireyleri ve hem mavi hem de beyaz yakalı rollerin yönlerini harmanlayan meslekleri ifade eder. Gri yakalı bir iş gücünü yönetmek, çeşitli kariyer deneyimleri ve beceri setlerine sahip bireylerin çeşitli ihtiyaçlarını anlamayı içerir.

Altın Yaka: Genç Düşük Ücretli işgücü veya Yüksek Vasıflı Profesyoneller

Altın yakalı çalışanlar, doktor, avukat, mühendis, pilot ve bilim adamı gibi yüksek talep gören alanlarda, profesyonelleşme yolunda kendine yatırım yapan genç, düşük ücretli işçileri ifade etmek için kullanılıyor. Altın yakalı çalışanların benzersiz ihtiyaçlarını karşılamak için İK stratejilerinin uygulanması, kariyer gelişimi için desteğin dengelenmesini, adil tazminatı ve kapsayıcı bir işyeri kültürü yaratmak İK fonksiyon setinize eklenmesi gereken özellikler.

Bunlara birkaç tane daha renk eklenebilir ama temel olanların listesini verdik diye görebiliriz. İK uzmanları, farklı bir işgücünü yönetmenin karmaşıklıklarında gezinirken, yaka renklerinin nüanslarını anlamak gözden kaçmaması gereken bir detay. Bu sınıflandırmaların tarihsel köklerini ve gelişen anlamlarını kabul etmek, İK profesyonellerinin her bir yaka tipinin özel ihtiyaçları ve dinamikleriyle rezonansa giren stratejileri uyarlamasını sağlayarak uyumlu ve üretken bir işyeri ortamını teşvik etmesini sağlar. İşletmenizde verimliliği artırmak her zaman söylediğimiz gibi insandan geçiyor. İnsanı ve yapılan işin doğasını doğru anladığınızda yöntemlerinizi belirlemek ve çalışanlarınıza yön vermek daha rahat gerçekleşiyor. Bunlar nasıl olacak? diyenler bizimle rahatlıkla iletişime geçebilir.

---

10 Tem 2025

Araştırma

Solid Yazılım Prensipleri Nelerdir?

Her yazılımcının bilmesi gereken SOLID yazılım geliştirmenin temel ilkeleri olarak kabul edilmektedir.

SOLID Yazılım Prensipleri

SOLID yazılım prensipleri; Yazılımın esnek, yeniden kullanılabilir, sürdürülebilir ve anlaşılır olmasını sağlayan, kodun tekrarını önleyen ve Robert C. Martin tarafından tek bölme esasen bütündür. Kısaltması Michael Feathers tarafından temel bu ilkelerin amacı;

• Geliştirmemiz yazılımın zaman aralıklarına kolayca adapte olabilmesi,
• Yeni özellikler kodda bir bozulma gerekmeden kolayca ekleyebileceğimiz
• Yeni masraflara rağmen kodun üzerinde en az değişim sağlanması,
• Kod üzerinde sürekli düzeltme, hatta yeniden yazma gibi işletim yolunu açma zaman kaybı da minimum indirmedir.

Bunların prensip olarak uygulanarak uygulamalarımızın büyümesi, karmaşıklığın da kalıcının ötesine geçmiş olması. “ İyi kod ” yazmak için bunlara uygun yazılım geliştirmelisiniz.

Biraz açalım;

S — Tek sorumluluk ilkesi

ÖZET: Bir sınıf (nesne) yalnızca bir amaç uğruna değiştirilebilir, o da o sınıfa yüklenen sorumluluktur, yani bir sınıfın (fonksiyona da indirgenebilir) yapılması yalnızca bir işin olması gerekir.

O — Açık-kapalı prensibi

ÖZET: Bir sınıfın ya da fonksiyonun yapısı var olan özelliklerin dengeli ve bağımsız olmasına izin verilmemelidir. Yani davranışı değişmemeli ve yeni özellikler kazanabiliyor olmalı.

L — Liskov ikame ilkesi

ÖZET : Kodlarımızda herhangi bir değişiklik yapmaya gerek duymadan alt sınıfları, türedikleri(üst) sınıfların yerine kullanabilmeliyiz.

I — Arayüz ayrımı ilkesi

ÖZET : Sorumlulukların hepsini tek bir genişletmeyi toplamak yerine daha özelleştirilmiş ve fazla tasarımlar oluşturmamalıyız.

D — Bağımlılık Tersine Çevirme İlkesi

ÖZET : Sınıflar arası bağımlılıklar oranları az olmalıdır özellikle üst seviye sınıflar alt seviye sınıflara bağımlıdır.

Tek Sorumluluk; Tek iş, tek sorumlulukta yapma sistemi olarak özetlenebilir.

Tek sorumluluk ilkesi

Tek sorumluluk sınıflarımızın iyi tanımlanmış tek bir sorumluluğu olması anlatılmaktadır. Bir sınıf (nesne) yalnızca bir amaç uğruna değiştirilebilir, o amaçta o sınıfa yüklenen sorumluluktur, yani bir sınıfta yapılması gereken yalnızca bir işin olması gerekir.

Eğer geliştirdiğiniz sınıf ya da fonksiyon birden fazla amaca hizmet ediyorsa, bu kurala aykırı bir gelişme sürecinin gerçekleşebileceği anlamına geliyor. Bunu fark ettiğinizde ayrıntılarına uygun olarak parçalamanız gerekmektedir.

Gereksinimler gerçekleştiğinde, yazılan kodun içeriğinde olması gereken kısımlar olacaktır. Bu da yazılı sınıfların(nesnelerin) bir kısmının ya da tamamının değiştirilmesinin anlamı gelir.Bir sınıf ne kadar fazla sorumluluk alırsa, o kadar fazla değişime uğramak zorunda kalır.Böylece birçok kodun içeriğinin içeriğine göre, yeniden yazımda; Bilgisayarların da bir o kadar zorlaşır.

Bir veya sınıf fonksiyonu geliştirmemizde ya da amacını iyi belirleyip, sınıfına göre tasarlamamız gerekir, böylece herhangi bir değişiklikten, miktarlarda az şeyi güncelleyerek ve düzelterek istenen iyileştirmeyi gerçekleştirmiş olursunuz. Sorumluluğun azaltılması demek değişime daha kolay adapte olmak demektir.

Test — Bir sorumluluğu olan bir sınıfta çok daha az sayıda test durumu olacaktır.

Daha az bağımlılığı — Tek bir sınıfta daha tek bir gelişmesinin olması daha az bağımlılık güvenliği.

Yalın ve anlaşılır yapılar — Daha az sorumluluk daha basit veya küçük yapılara erişilmesini sağlar. Daha küçük yapılar ise monolitik yapılara göre çok daha avantajlıdır ve kodun anlaşılırlığını/okunurluğunu arttırır.

Kötü bir örnekle başlıyoruz.

public class User {
   private Long id;
   private String name;
   private String street;
   private String city;
   private String username;
  
   //Getter’lar, setter’lar
  
   public void changeAddress(String street,String city) {
    //mantık
   }
  
   public void login(String username) {
    //mantık
   }
  
   public void logout(String username) {
   //mantık
   }
}

• Burada Adres ile ilgili cadde ve şehir gibi veriler doğrudan olarak Kullanıcı sınıfı içerisinde bulunmalı mı gerçekten?

Herhangi bir ek adres bilgisi istendiğinde(ülke yada zipCode gibi) burada tamamen Kullanıcı sınıfını içerir. Kullanıcı sınıfı olarak sorumlu olmayan bir işlemden etkilenmiş olacaktır. “cadde”, “şehir” gibi veriler sadece adres için gereklidir, bu durumda Adres olarak yeni bir sınıf oluştursak nasıl olur?

public class LoginService{
   public void login(String kullanıcı adı) {
       //giriş mantığı
   }

   public void logout(String kullanıcı adı) {
       //çıkış mantığı
   }
}

Giriş ve çıkış gibi işlemler ne kadar Kullanıcı bilgisine ihtiyaç duysa da Kullanıcı sınıfının sorumluluğunda değildir. Bu dosyaları ayrı bir sınıfın sorumluluğuna bırakmamalıyız. Böylece oturum açma kullanıcı sınıflarını sınıftan arındırmış olacaksınız ve LoginService’ini de tek sorumluluk için düzenlemiş olduk.

Diyelim ki Kullanıcı sınıfından değişiklik Adres kısmı düzenlendik. Yine böyle kötü bir örneğimiz var.

genel sınıf AddressService{   
   genel void change Address (Kullanıcı kullanıcı) {
      //mantık
   }
}

Bu sınıf ve fonksiyon içerisinde her şey sadece Adres’le ilgilenilmelidir. Dolayısıyla kullanıcı bu yöntemin içinde yer almamalıdır. Çünkü fonksiyon sadece adres değişiklikleriyle ilgilenmektedir.

Daha önce değindiğim yeni Adres sınıfımız var ve bundan faydalanalım, bu durumda doğru olanı kesmeniz gerekiyor.

public class User {
   private Long id;
   private Address name;   
   //Getter,setter
}

ve

public class Adres {
   private String sokak;
   private String şehir;
   private String ülke;
   //Alıcı, ayarlayıcı
}

yeni oluşan durumda

public class AdresService{   
  public void changeAddress(Address adresi) {       

// Sadece adresle ilgium ve ondan sorumluyum kullanıcıdaki değişiklikleri beni etkilemez.
        //mantık
   }
}

Sorumlulukları onun bir sınıfında etkili bir şekilde ayırdı ve böylece bir yerdeki kodu değiştiren açıklık ve koddaki herhangi bir yerin diğerini bozma duyusunu azalttı. Güncelleştirmeler kolayca entegre edilebilecek bir yapı kurmuş durumdaydı.

Her bir sınıf ve fonksiyon için tek bir iş, kusurların önlenmesi, anlaşılır kod yazmanızı sağlar ve yazılımınıza yeni özellikler seçmeniz için rahatlıklar sağlar. Şu ana kadar yazdığınız kodlara göz atın ve şu andan itibaren yazdığınız kodlarda bu parçaları göz ardı etmeyin.

---

8 Tem 2025

Araştırma

Adobe Ürünlerinin En İyi Ücretsiz ve Açık Kaynak Alternatifleri | Linux

Adobe, Adobe Creative Cloud kapsamında bir çok uygulama sunuyor. Yalnızca Photoshop değil, web tasarım başta olmak üzere, logo oluşturma, video düzenleme, pdf düzenleme ve daha fazlasına yardımcı olan çeşitli başka yazılımlar da içerir.

Ancak, Adobe Creative Cloud size büyük miktarda paraya mal olan tescilli bir yazılımdır ve bir Linux kullanıcısıysanız, bu parayı harcamaya istekli olsanız bile, Linux için mevcut değildir.

Linux için en iyi Adobe Alternatifleri

1. Gimp: Adobe Photoshop Alternatifi

Adobe Photoshop, hem normal hem de profesyonel kullanıcılar için en popüler ve yaygın olarak kullanılan grafik düzenleme aracıdır. Fotoğraf düzenleme, web sitesi tasarımı ve grafik oluşturma için mükemmel bir araçtır.

Adobe Photoshop’a bir alternatif söz konusu olduğunda, GIMP en iyi değişimi sağlar.

GIMP, GNU / Linux, Mac, Windows ve diğer İşletim Sistemleri için kullanılabilen ücretsiz ve açık kaynaklı bir görüntü düzenleyicidir. Bir grafik tasarımcı ve fotoğrafçının işini kolaylaştıran bir dizi gelişmiş araç sağlar.

Yüksek kaliteli fotoğraf işlemeden orijinal sanat eseri oluşturmaya kadar GIMP, simgeler, grafik tasarım öğeleri, renk yönetimi özellikleri gibi bir çok seçenek içerir. Üçüncü parti eklentilerle birlikte özelleştirme seçenekleri işinizi biraz daha kolaylaştırıyor.

2. Inkscape: Adobe Ilustrator Alternatifi

Adobe Illustrator, vektör grafik düzenleme ve tasarımı için uygun standart bir araçtır. Etkileyici bir çizim araçları ve efektleri setiyle, vektör düzenleme, poster oluşturma vb. İçin yaygın olarak kullanılır.

Inkscape, Adobe Illustrator için oldukça rekabetçi, ücretsiz ve açık kaynaklı bir araçtır. Güçlü bir vektör düzenleyici olan Inkscape’in esnek çizim araçları, çeşitli dosya formatı uyumluluğu, güçlü metin araçları ve Bezier ve Spiro eğrileri için destek vardır. Gelişmiş ölçeklenebilir vektör grafik özelliklerini destekler.

3. Scribus: Adobe Indesign Alternatifi

Adobe InDesign, öncelikle posterler, el ilanları, broşürler, dergiler, gazeteler, kitaplar vb. oluşturmak için kullanılan bir masaüstü yayıncılık uygulamasıdır. E-kitap oluşturmak için bir dosyanın epub formatına aktarılmasını destekler. Adobe InDesign’a bir alternatif söz konusu olduğunda, Scribus güçlü ve kolay bir alternatiftir.

Scribus, tüm büyük işletim sistemleri için mevcut olan ücretsiz ve açık kaynaklı bir uygulamadır ve ücretsiz Qt araç setini temel alır. Scribus; mizanpaj oluşturmaktan dizgi ayarlarına ve animasyonlu ve etkileşimli PDF sunumları ve formları oluşturmaya kadar, gazete, broşür, haber bülteni, poster ve kitap yazmak için kullanılır.

4. OpenShot: Adobe Premiere Alternatifi

Adobe Premiere Pro, yüksek çözünürlüklü video düzenleme, ses örneği düzeyinde düzenleme, ses karıştırma ve daha fazlası için kullanılan Adobe System tarafından sağlanan video düzenleme uygulamasıdır.

OpenShot, Adobe Premiere Pro’nun en iyi yerine geçen güçlü ve kullanımı kolay bir video düzenleyicidir.

Get Furkan Zerman’s stories in your inbox

Join Medium for free to get updates from this writer.

Subscribe

Basit bir kullanıcı arayüzü ile OpenShot, çok sayıda özellik sunar.

5. Synfig: Adobe Animate

Adobe Animate, mobil cihazlardan ultra yüksek çözünürlüklü ekranlara kadar her şeyde çalışan etkileşimli animasyonlar oluşturmak için kullanışlıdır. Adobe Animate’e bir alternatif söz konusu olduğunda, Synfig harika bir açık kaynak alternatifidir.

Synfig, animasyon tasarımı ve oluşturma için ücretsiz ve açık kaynaklı bir 2D vektör grafikleri ve zaman çizelgesi tabanlı animasyon programıdır. Uygulamanın amacı, daha az kaynakla kaliteli animasyon sağlamak ve manuel ara doldurma sağlayarak sizi her kareyi çizme zahmetinden kurtarmaktır.

Synfig, kavisli gradyanlar kullanarak yumuşak gölgelendirmeyi simüle edebilir ve katmanlara veya bir grup katmana uygulanabilen çok çeşitli gerçek zamanlı efektler sağlar. Çizgilerin genişliğini kontrol noktalarında kontrol edebilir ve hareketlendirebilir ve ilgili tüm verileri bir nesneden diğerine bağlayabilirsiniz.

6. Draktable: Adobe Ligthroom Alternatifi

Adobe Lightroom, çok sayıda dijital görüntünün görüntülenmesine, düzenlenmesine ve rötuşlanmasına olanak tanıyan bir fotoğraf işlemcisi ve görüntü düzenleyicidir. Lightroom ile fotoğraflarınızı geliştirebilir, renklendirebilir, dikkat dağıtıcı nesneleri kaldırabilir ve çarpık çekimleri düzeltebilirsiniz.

Adobe Lightroom’a bir alternatif söz konusu olduğunda, en iyi ücretsiz ve açık kaynaklı yazılım Darktable’dır.

Darktable, dijital negatifleri veya RAW görüntüleri yöneten, bunları görüntülemenizi sağlayan ve onları geliştirecek özelliklere sahip bir fotoğraf iş akışı uygulaması ve ham geliştiricidir.

Kırpma ve döndürme, vurgu rekonstrüksiyonları, beyaz dengesi, ters çevirme işlemi ve pozlama kontrolü gibi temel görüntü işlemlerini sağlar. Ton görüntü işlemleri arasında pozlamada değişiklik, seviye ayarlamaları, açıklığın değiştirilmesi, HDR görüntüler için kontrastın yeniden oluşturulması gibi özellikler yer alır.

Darktable ayrıca aşırı pozlamayı ve rengi, kontrastı, doygunluğu artırmayı ve RGB kanallarının manipülasyonunu düzeltmek için renkli görüntü işlemlerini içerir. Düzeltme modülleri, ayrıntıların keskinleştirilmesi, gürültü seviyesi, leke giderme, renk sapmaları ve daha fazlasını yönetmenize yardımcı olur.

7. Natron / ButtleOFX: Adobe After Effects Alternatifi

Adobe After Effects, film yapımı ve televizyon prodüksiyonu için kullanılan bir görsel efekt ve hareketli grafik uygulamasıdır.

Natron, hareket düzenleme ve çoklu görünüm iş akışıyla Adobe After Effects’e mükemmel bir alternatif sunar. Sezgisel bir kullanıcı arayüzü ve hızlı bir oluşturma ile, doğrusal eğri düzenleyicisi ile ana karelerle çalışabilirsiniz.

Bir komut satırı aracı olarak kullanılabilir ve komut satırı sürümü herhangi bir ekrana sahip bir bilgisayardaki ssh’dan çalıştırılabilir. Büyük görüntüler için düzgün yakınlaştırmayı ve kaydırmayı destekler. Aynı zamanda, klipleri ve anahtar kareleri zaman alanında hızlı bir şekilde düzenlemek için tam özellikli bir ek bilgi sayfası içerir.

ButtleOFX, düğümleri bağlamak için sezgisel bir Grafik Düzenleyici, efektleri özelleştirmek için Parametreler Düzenleyici ve ihtiyaçlarınıza göre aralarında geçiş yapmak için üç farklı Çalışma Alanı düzeni sağlayan başka bir açık kaynaklı kompozisyon yazılımıdır.

8. Ardour: Adobe Audition Alternatifi

Adobe Audition, ses içeriklerini düzenlemek ve karıştırmak için Adobe Systems tarafından sunulan bir dijital ses işleme alanıdır. Audition’a açık kaynak alternatifi söz konusu olduğunda, Ardor mükemmel bir uygulamadır.

Ardour, farklı ses dosyalarını kolaylıkla kaydetmek, düzenlemek ve karıştırmak için ücretsiz ve açık kaynaklı, çapraz platform uygulamasıdır.

Kısaca Özet

Adobe Creative Cloud, sürekli geliştirme ile piyasaya sürülen ticari bir üründür. Adobe ürünlerine açık kaynak alternatifi söz konusu olduğunda, bazıları biraz geriden gelirken, bazıları Adobe ürünleriyle eşit olan birkaç seçeneğimiz var.

Herhangi bir Adobe ürününe alternatif olarak hangi açık kaynak ürünü kullandığınızı yorumlarda belirtebilirsiniz.

6 Tem 2025

Araştırma

Temel Linux Komutları ve Kullanımları

Linux komutlardan, ibaret değil elbette. Metin tabanlı arayüze biz ‘CLI’ diyoruz. Linux hızını, küçük küçük tek görevi olan programlara borçlu. Her komut dizisi, aslında bir programcık çalıştırıyormuş gibi düşünebilirsiniz. Ne kadar hızlı klasör oluşturduğunu, ne kadar hızlı kopyala yapıştır yaptığını göreceksiniz. Linux işletim sistemi, güçlü bir terminal arayüzüne sahiptir. Terminal, kullanıcılara metin tabanlı bir arayüz aracılığıyla işlemler gerçekleştirme imkanı sağlar. İşte temel Linux komutları ve kullanımları:

1. ls – Dosya ve Dizin Listeleme

ls

Bu komut, mevcut dizindeki dosya ve dizinleri listeler.

Örnek:

ls -l  # Detaylı listeleme
ls -a  # Gizli dosyaları da listeleme

2. cd – Dizin Değiştirme

cd [dizin_yolu]

Belirtilen dizine geçiş yapar.

Örnek:

cd Documents  # "Documents" dizinine geçiş
cd ..         # Bir üst dizine geçiş

3. pwd – Çalışma Dizini

pwd

Bu komut, kullanıcının şu anda bulunduğu dizinin tam yolunu gösterir.

4. cp – Dosya Kopyalama

cp [kaynak_dosya] [hedef_dizin]

Dosyayı belirtilen dizine kopyalar.

Örnek:

cp file.txt /home/user/Documents  # "file.txt" dosyasını "Documents" dizinine kopyala

Tabii ki, aşağıda temel Linux komutlarını ve kullanımlarını içeren bir blog yazısı örneği bulabilirsiniz. Bu yazı, Linux terminali üzerinden yapılan temel işlemleri kapsamaktadır. İyi okumalar!

---

Temel Linux Komutları ve Kullanımları

Linux işletim sistemi, güçlü bir terminal arayüzüne sahiptir. Terminal, kullanıcılara metin tabanlı bir arayüz aracılığıyla işlemler gerçekleştirme imkanı sağlar. İşte temel Linux komutları ve kullanımları:

1. ls – Dosya ve Dizin Listeleme

ls

Bu komut, mevcut dizindeki dosya ve dizinleri listeler.

Örnek:

ls -l # Detaylı listeleme ls -a # Gizli dosyaları da listeleme

2. cd – Dizin Değiştirme

cd [dizin_yolu]

Belirtilen dizine geçiş yapar.

Örnek:

cd Documents # "Documents" dizinine geçiş cd .. # Bir üst dizine geçiş

3. pwd – Çalışma Dizini

bashCopy code

pwd

Bu komut, kullanıcının şu anda bulunduğu dizinin tam yolunu gösterir.

4. cp – Dosya Kopyalama

cp [kaynak_dosya] [hedef_dizin]

Dosyayı belirtilen dizine kopyalar.

Örnek:

cp file.txt /home/user/Documents # "file.txt" dosyasını "Documents" dizinine kopyalar

5. mv – Dosya Taşıma

mv [kaynak] [hedef]

Dosyayı veya dizini belirtilen konuma taşır.

Örnek:

mv file.txt /home/user/Documents  # "file.txt" dosyasını "Documents" dizinine taşır

6. rm – Dosya Silme

rm [dosya]

Dosyayı siler.

Örnek:

rm file.txt  # "file.txt" dosyasını siler.

7. mkdir – Dizin Oluşturma

mkdir [dizin_adı] 

Belirtilen adla yeni bir dizin oluşturur.

Örnek:

mkdir YeniDizin# "YeniDizin" adında yeni bir dizin oluştur

8. rmdir – Dizin Silme

rmdir [dizin_adı]

Belirtilen dizini siler.

9. cat – Dosya İçeriğini Gösterme

cat [dosya]

Belirtilen dosyanın içeriğini gösterir.

Örnek:

cat example.txt  # "example.txt" dosyasının içeriğini göster

10. grep – Metin Arama

grep [arama_kelimesi] [dosya]

Belirtilen dosyada belirli bir kelimeyi arar.

Örnek:

grep "anahtar" file.txt # "file.txt" dosyasında "anahtar" kelimesini arar

Bu temel Linux komutları, kullanıcıların dosya ve dizinlerle etkileşimde bulunmalarını sağlar. Farklı seçeneklerle birlikte kullanılarak daha fazla özellik elde edilebilir. Terminalde man komutu ile her komutun detaylı belgelerini inceleyebilirsiniz.